Giữa nhịp sống hối hả của các đô thị Việt Nam, có một hình ảnh đã trở nên vô cùng quen thuộc: những cô, những chú, những em nhỏ với xấp vé số trên tay, rong ruổi khắp các con hẻm, quán xá, bến xe để mưu sinh từng ngày. Đằng sau mỗi tờ vé số được trao đi là biết bao câu chuyện đời, câu chuyện người, phản ánh một góc rất thật của xã hội Việt Nam đương đại.
Một nghề không cần vốn lớn nhưng lắm nhọc nhằn
Bán vé số dạo từ lâu đã được xem là một trong những nghề mưu sinh phổ biến nhất đối với những người lao động không có vốn liếng, không có tay nghề chuyên môn, hay những người lớn tuổi không còn đủ sức khỏe để làm các công việc nặng nhọc. Chỉ cần vài trăm nghìn đồng vốn ban đầu để lấy vé từ đại lý, cộng với đôi chân dẻo dai đi khắp phố phường, là người ta đã có thể bắt đầu một ngày mưu sinh.
Thế nhưng, đằng sau sự đơn giản ấy là muôn vàn vất vả. Người bán vé số phải dậy từ rất sớm để lấy vé, rong ruổi dưới nắng gắt hay trong những cơn mưa bất chợt, đôi khi đi bộ hàng chục cây số mỗi ngày mà thu nhập chỉ đủ trang trải những nhu cầu tối thiểu. Nhiều người trong số họ là những mảnh đời không may mắn: người khuyết tật, người già neo đơn, hay những gia đình từ các tỉnh xa lên thành phố lớn tìm kế sinh nhai. Với họ, mỗi tờ vé số bán được không chỉ là một khoản tiền lời nhỏ, mà còn là niềm vui khi được trò chuyện, được kết nối với những người xa lạ trên đường đời.
Tình người trong từng tờ vé số
Có một điều đặc biệt ở nghề bán vé số dạo, đó chính là sợi dây tình cảm được hình thành giữa người bán và người mua quen. Rất nhiều người có thói quen chỉ mua vé số của một cô, một chú quen thuộc mà họ gặp hàng ngày trên đường đi làm, không hẳn vì tin vào sự may mắn, mà đơn giản là muốn góp một phần nhỏ giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn. Những câu chuyện về việc khách hàng “mua ủng hộ” dù không có nhu cầu thực sự, hay những lần được người bán vé số trả lại tiền thừa một cách trung thực dù số tiền không nhỏ, vẫn thường xuyên được chia sẻ trên các trang mạng xã hội, lan tỏa những giá trị nhân văn tốt đẹp trong cộng đồng.
Chính sự gắn kết này đã khiến hình ảnh người bán vé số dạo không còn đơn thuần là một nghề mưu sinh, mà đã trở thành một phần ký ức đô thị, một nét chấm phá bình dị nhưng đầy cảm xúc trong bức tranh cuộc sống Việt Nam.
Thú vị thay, nhịp độ mưu sinh của những người bán vé số dạo cũng có sự thay đổi rõ rệt theo các sự kiện lớn của đời sống xã hội, mà tiêu biểu nhất chính là các mùa giải bóng đá. Mỗi khi đội tuyển Việt Nam thi đấu, hay vào dịp diễn ra các giải đấu lớn như World Cup, không khí tại các quán cà phê, quán nhậu vỉa hè trở nên nhộn nhịp hơn hẳn, và đó cũng chính là thời điểm những người bán vé số tranh thủ len lỏi qua từng bàn để mời chào. Không khí cuồng nhiệt của bóng đá dường như cũng lan tỏa sang cả câu chuyện xổ số, khi nhiều người vừa hào hứng bàn tán về đội hình, chiến thuật, kết quả bóng đá trực tuyến, vừa tiện tay mua vài tờ vé số để “lấy hên” trước giờ bóng lăn.
Không ít câu chuyện dở khóc dở cười cũng ra đời từ sự giao thoa này. Có người vì mải xem một pha bóng gay cấn mà quên mất mình vừa mua vé số, đến khi trận đấu kết thúc mới sực nhớ và vội vàng dò lại kết quả với tâm trạng hồi hộp không kém gì khi chờ đợi loạt sút luân lưu định đoạt trận đấu. Cái cảm giác chờ đợi, hồi hộp xen lẫn hy vọng ấy, dù là trước một trận cầu đỉnh cao hay trước giờ quay số mở thưởng, đều mang đến những phút giây đáng nhớ, gắn kết mọi người lại gần nhau hơn trong không khí chung của cộng đồng.
Góc nhìn nhân văn và sự sẻ chia của xã hội
Trong những năm gần đây, xã hội ngày càng có cái nhìn cảm thông và trân trọng hơn đối với những người làm nghề bán vé số dạo. Nhiều chương trình thiện nguyện, nhiều quỹ hỗ trợ đã được thành lập nhằm giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn trong nghề này, từ việc tặng xe đạp, tặng nón bảo hiểm, cho đến những suất cơm miễn phí vào những ngày mưa gió không thể đi bán được hàng. Đây là những hành động đẹp, thể hiện tinh thần “lá lành đùm lá rách” vốn là truyền thống quý báu của dân tộc Việt Nam.
Đồng thời, cũng đã có nhiều ý kiến đề xuất cần có thêm các chính sách an sinh xã hội thiết thực hơn, giúp những người lớn tuổi, người khuyết tật đang mưu sinh bằng nghề bán vé số có được một cuộc sống ổn định, bớt bấp bênh hơn khi về già, không phải phụ thuộc hoàn toàn vào từng tờ vé số bán được mỗi ngày.
Nghề bán vé số dạo, dù giản dị và thầm lặng, nhưng lại chứa đựng biết bao câu chuyện đời đầy xúc động, phản ánh chân thực những mảnh ghép khác nhau trong bức tranh xã hội Việt Nam. Từ những bước chân rong ruổi mưu sinh, đến sự gắn kết tình người qua từng tờ vé số, và cả những khoảnh khắc giao thoa thú vị với niềm đam mê kqbd của cộng đồng, tất cả đã cùng nhau tạo nên một nét văn hóa đời thường vừa bình dị, vừa đáng trân quý, xứng đáng được xã hội nhìn nhận và sẻ chia nhiều hơn nữa.
